Vivimos baixo a ilusión de que un
plano municipal, un atlas dixital ou unha proxección tecnolóxica conseguen
capturar a complexidade inabarcable do mundo. Durante séculos, aceptamos sen
cuestionar o mapa tradicional —herdeiro dunha cartografía colonial— como se
fose unha fotografía neutra da realidade. Con todo, os mapas nunca foron inocentes:
responden aos intereses de quen posúe os medios para trazar o terreo. Son
instrumentos de poder, ferramentas deseñadas para facer lexible o espazo
social, subordinar o Sur global e facilitar a súa mercantilización e o control
xeopolítico.
Que a Asemblea Xeral da ONU teña que aprobar agora corrixir o tamaño de África demostra que os mapas minten por necesidade estrutural. Para que un modelo espacial sexa funcional para o capital, debe distorsionar, omitir e minimizar. A cartografía oficial reduce o territorio a unha cuadrícula aséptica que borra a centralidade e a experiencia viva dos pobos que a habitan. O grave non é só que simplifiquen a realidade, senón que rematamos moldeando a nosa visión do mundo a imaxe e semellanza deses trazos arbitrarios, naturalizando xerarquías e inxustizas como se fosen leis físicas.
Fronte a esta racionalidade tecnocrática e extractivista, urxe recuperar a práctica do desvío e a insubmisión espacial. Asumir que ningunha plataforma dixital nin ningunha planificación institucional conteñen a verdade debaixo dos nosos pés. Ao final, a vida real e a verdadeira emancipación comezan exactamente onde a cartografía dominante se rompe e deixa de servir.