O debate entre sistema sanitario público e privado adoita presentarse como unha cuestión de eficiencia, liberdade de elección ou modernización. Porén, no fondo existe unha diferenza moito máis profunda: a finalidade. O sistema público nace coa vocación de garantir un dereito, mentres que o privado responde á lóxica do beneficio económico. Esta distinción non é só ideolóxica, senón tamén estrutural. Cando a saúde depende da rendibilidade, o paciente corre o risco de converterse nun cliente e a atención nun produto.
O ámbito sanitario require planificación a longo prazo, equidade territorial e capacidade de resposta ante crises colectivas. Ningunha destas prioridades encaixa ben nun modelo baseado no lucro. As empresas privadas seleccionan riscos, priorizan procedementos máis rendibles e reducen custos cando é posible, porque esa é a súa natureza empresarial. O sistema público, pola contra, ten a obriga de atender a toda a poboación, incluídas as persoas con patoloxías complexas, crónicas ou pouco rendibles. Esa universalidade é precisamente a súa maior fortaleza social.
Defender a sanidade pública non implica negar os seus problemas. Existen listas de espera, sobrecarga profesional e burocracia excesiva. Mais estas deficiencias non xustifican a privatización, senón que sinalan a necesidade de maior investimento, mellor xestión e respecto polos profesionais. Cando se deteriora o público para lexitimar o privado, prodúcese un círculo perverso: pérdese confianza cidadá e transfírense recursos cara a modelos que non garanten igualdade.
A saúde é un ben común porque afecta á cohesión social, á economía e á dignidade humana. Un sistema sanitario forte non só cura enfermidades, tamén reduce desigualdades e xera seguridade colectiva. Converter ese dereito nun mercado supón aceptar que a calidade da atención dependa da capacidade de pago. E iso, nunha sociedade que aspira á xustiza, debería ser inaceptable.