A monarquía, en
calquera parte do mundo, é por definición a institucionalización do privilexio.
Cando entregamos a xefatura dun Estado á herdanza de sangue, estamos aceptando
implicitamente que a igualdade ante a lei é unha ficción. Esta anomalía
democrática non só é un vestixio do pasado, senón un caldo de cultivo perfecto
para a corrupción: cando a institución máis alta do país se sustenta sobre un
pedestal de inviolabilidade, a transparencia convértese nunha ameaza para a súa
propia supervivencia.
Na monarquía española, este problema non é circunstancial; é estructural. Durante décadas, a figura do monarca serviu como unha cúpula protectora baixo a cal medraron tramas de negocios, comisións opacas e redes clientelares. A "inviolabilidade" —ese concepto medieval que blinda ao rei ante calquera responsabilidade penal— funcionou como unha patente de corso para que o poder real se confundise, unha e outra vez, co beneficio privado. O que moitos chamaron "erros" de membros da Casa Real non son máis que o síntoma dunha institución que, ao estar situada por riba da cidadanía, entende que as normas son só para os súbditos.
O caso español é paradigmático: unha institución restaurada por un ditador que conseguiu manterse á marxe do escrutinio público grazas a un pacto de silencio mediático e político. Mentres se nos pide rigor e respecto ás leis, observamos como a monarquía operou nos despachos internacionais como un intermediario de luxo para grandes empresas, mesturando diplomacia con negocios obscuros. Cando o patrimonio dunha familia real non se corresponde coa súa asignación pública, a única conclusión posible é a que a decencia democrática non se atreve a nomear.
Non podemos falar seriamente de rexeneración democrática mentres manteñamos un símbolo que encarna, na súa propia esencia, a desigualdade. Unha monarquía non pode ser corrupta porque a súa mesma existencia é a orixe da corrupción institucional: o dereito a ocupar o poder polo simple azar do nacemento. Romper con este anacronismo non é só un paso necesario cara á modernidade, é a única forma de recuperar a dignidade dun Estado que, sen esa sombra, podería por fin aspirar a ser, de verdade, de todos.